แพคเกจจิ้งเพื่อผู้สูงอายุ ดีไซน์เล็กๆที่เปลี่ยนชีวิต
ปัจจุบันประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบเนื่องจากประชากรผู้สูงอายุมีเพิ่มมากขึ้นในทุกๆวัน สินค้าอุปโภคบริโภค
ยา อาหารเสริม ของใช้ภายในบ้าน และสินค้าเพื่อสุขภาพจึงมีการผลิตขึ้นมาเป็นจำนวนมากในท้องตลาด แต่สิ่งที่มักจะถูกมองข้าม คือ
“ แพคเกจจิ้ง ” ซึ่งในการออกแบบแพคเกจจิ้งเป็นสิ่งแรกที่ผู้สูงอายุต้องสัมผัสและใช้งานจริงในชีวิตประจำวัน หากออกแบบแพคเกจจิ้ง
ไม่เหมาะสมกับการใช้งานจริงหรือการออกแบบที่มีความซับซ้อนมากเกินไปอาจจะทำให้ผู้สูงอายุเกิดความหงุดหงิด และไม่เข้าใจในการใช้งาน
อย่างแท้จริง เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุ ดังนั้นแพคเกจจิ้งเพื่อผู้สูงอายุจึงไม่ใช่การออกแบบเพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่คือการออกแบบเพื่อความ
เท่าเทียม(inclusive design) และความปลอดภัย(safety design)
1. ความท้าทายของผู้สูงอายุกับการใช้แพคเกจจิ้ง
แรงมือและความคล่องตัวลดลง ทำให้ยากต่อการเปิดผาที่แน่นมากๆ หรือการฉีกซอง
สายตาพร่ามัวและมีความไวต่อแสง ข้อมูลบนฉลากที่มีตัวอักษรเล็กเกิน เช่นข้อควรระวังหรือวิธีใช้ที่มีตัอักษรเล็กเกินไปทำให้
ผู้สูงอายุต้องเพ่งเล็งในการอ่านเป็นอย่างมาก อาจจะทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้
ความจำและการรับรู้ลดลงบางส่วน อาจจะสับสนการใช้งาน หรือวันหมดอายุ
ผิวบางลงและบาดเจ็บได้ง่าย ขอบบรรจุภัณฑ์ที่มีความคมมาก หรือวัสดุแข็งเกินไป เวลาผู้สูงอายุเปิดอาจจะทำให้เกิดแผลได้
2. หลักการออกแบบที่สำคัญ ต้องเปิดง่ายและปลอดภัย
ต้องออกแบบให้เอื้ออำนวยต่อผู้สูงอายุ ในการใช้งาน แต่ไม่เปิดง่ายจนเสี่ยงเกินไป โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์สารเคมี ผลิตภัณฑ์อันตราย
จึงออกแบบแนวทางที่นิยมคือ
ฝาแบบจับถนัดมือ เพิ่มพื้นผิวกันลื่น หรือทำเป็นร่องให้หมุนเปิดได้ง่าย
ใช้การเปิดแบบกดหรือบิดที่ไม่ซับซ้อน ออกแบบพร้อมทำสัญลักษณ์หรือลูกศรชี้บอกให้ชัดเจน
ซองฉีกง่าย มีรอยบากขนาดใหญ่มากพอให้เห็นชัดเจน และฉีกแล้วไม่เกิดขอบคม
บรรจุหน่วยใช้งาน ลดความผิดพลาด บอกให้ชัดเจน เช่น 1ซอง ควรบริโภคต่อ 1ครั้ง
3. อ่านง่ายข้อมูลครบถ้วน การจัดวางดี
ผู้สูงอายุหลายคนอ่านฉลากยากหรือเกิดการสับสน เพราะตัวหนังสือและอัดข้อมูลแน่นเกินไป การออกแบบแพคเกจจิ้งควรคำนึงถึง
ขนาดตัวอักษร ตัวอักษรควรมีขนาดไม่น้อยกว่า 1.5-2.0 มิลลิเมตร และเว้นบรรทัดให้เหมาะสม
สีตัวอักษรกับพื้นหลังต้องเป็นสีที่ตัดกัน เช่นตัวอักษรดำบนพื้นหลังที่มีสีสว่าง สีขาวหรือสีครีม
ใช้ไอคอนช่วยสื่อสาร มีภาพให้มองเห็นได้ชัดเจนมากขึ้น เช่น เช้า กลางวัน เย็น ,วิธีการเก็บรักษา
จัดลำดับข้อมูล จัดวาง วิธีใช้ คำเตือน วันหมดอายุ ให้อยู่ตำแหน่งที่หาเจอง่าย
ลดคำศัพท์เทคนิค เปี่ยนเป็นใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย มีคำอธิบายสั้นๆที่เข้าใจความหมายได้
4. ป้องกันความผิดพลาด ออกแบบให้เข้าใจง่าย
ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงหยิบสินค้าผิด หรือใช้ผิดขนาด แพคเกจจิ้งช่วยลดความผิดพลาดได้
แยกสีตามสูตรและเวลาที่ใช้ เช่น สีฟ้า คือ สูตรเช้า สีม่วง คือ สูตรก่อนนอน
ออกแบบให้รูปทรงต่างกัน เพื่อให้แยกออกได้ง่ายแม้ไม่ได้มองสินค้านาน
ทำจุดเด่นที่ ส่วนสำคัญๆ เช่น แถบสีหรือกรอบที่เน้นคำว่า “วันละ 1 เม็ด”
5. ความยั่งยืนและความคุ้มค่า
ปัจจุบันโลกกำลังให้ความสำคัญกับเทรนด์การลดพลาสติกเพิ่มวัสดุรีไซเคิล แต่แพคเกจจิ้งสำหรับผู้สูงอายุ ที่เป็นมิตรต่อแวดล้อม
ต้องไม่แลกกับ ความเปิดยาก หรือ อ่านยาก แต่จะปรับเป็นลดการใช้ชิ้นส่วนที่ไมจำเป็นแทน หรือ ใช้วัสดุรีไซเคิลที่ยังคงความแข็งแรง
และพิมพ์ตัวอักษรได้ชัดเจน
สรุป
แพคเกจจิ้งสำหรับผู้สูงอายุไม่เพียงแต่ออกแบบเพื่อความสวยงามเพียงเท่านั้น แต่ควรออกแบบเพื่อให้เอื่อต่อความสะดวกในการใช้งาน
ของผู้สูงอายุไม่ว่าจะเป็น การเปิด-ปิดง่าย การใช้งานไม่ซับซ้อน ตัวอักษรที่มีขนาดที่เหมาะสมอ่านออกได้ง่ายเพื่อลดความผิดพลาด
ในการใช้งาน และยังช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นต่อสินค้า เพิ่มคุณภาพชีวิตในสังคมให้ก้าวหน้าต่อไปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
บทความที่เกี่ยวข้อง
